Mnogobrojni posetioci iz celog sveta dolaze u selo Oberndorf, dvadesetak kilometara udaljeno od  Salzburga, Mozartovog rodnog grada, kako bi odali počast pesmi, prvi put izvedenoj za Božić 1818. godine. Najviše je posetilaca, naravno, na sam Božić, kada, svake godine, radi i posebna kancelarija pošte.

Istraživači su utvrdili da je Stille Nacht, Heil'ge Nacht prevedena na oko 350 jezika i do danas je postala najslavnija božićna pesma na svetu.

Priča o nastanku ove pesme, ma koliko poznata, krije u sebi detalje koji nikada nisu i verovatno neće ni biti do kraja razjašnjeni - zbog čega ona ima i prizvuk legende. Što joj ni malo ne smeta...

Kapelan crkve Svetog Nikole u Oberndorfu želeo je utešiti svoju pastvu, siromašne seljake izmorene bedom i ratom u tadašnjoj srednjoj Evropi. Bilo je to 24. decembra, 1818. godine, kada je tadašnji pomoćni sveštenik nove župe u Oberndorfu, Josef Mohr, dao orguljašu Franzu Xaveru Gruberu, koji je tada istovremeno bio i učitelj u Arnsdorfu, pesmu od šest strofa, te od njega zatražio da napiše njoj odgovarajuću melodiju za dva glasa, tenor i sopran, te hor, uz pratnju gitare. Zajedno su izveli pesmu na ponoćki, uz skromnu muzičku pratnju jedne gitare, otkriva istoričarka Renata Ebeling-Winkler.

Tekst je po svoj prilici Joseph Mohr napisao već 1816. godine u župi sv. Marije u Lungau, u obliku pesme. Zašto je ovaj tekst dve godine kasnije pretvoren u božićnu pesmu, može se samo nagađati. Po jednoj legendi, na crkvenim orguljama u Oberndorfu kod Salzburga, zbog njihovog lošeg stanja, nije se moglo svirati. Navodno su, kaže legenda, miševi progrizli meh orgulja... Bilo kako bilo, njih dvojica su u skromnoj crkvi malog sela stvorili delo koje će doživeti planetarnu slavu.

Iako su vernici bili oduševljeni, pesma je zadugo ostala blago sela Oberndorfa, sve dok je nije, sasvim slučajno, pri obilasku sela, otkrio graditelj orgulja iz Tirola.

Tirol je dugo bio slavljen zbog snažnog otpora Napoleonu, što su pozdravljale savezničke zemlje koje su cenile pevače iz Tirola, pa je tako i Tiha noć jedno vreme bila poznata kao "tirolska narodna pesma" i kao takva bila je izvedena na dvoru u Londonu 1827, u Moskvi 1831, te u New Yorku 1839.

Joseph Mohr umro je savim nepoznat 1848. godine, ne doznavši nikad za planetarni uspeh svojih stihova, za razliku od kompotiora Franza Xavera Grubera koji je to spoznao na bolan način, 1854. godine,  kada je pesma pogrešno bila pripisana salzburškom majstoru Michaelu Haydnu (1737. - 1806.), bratu Josepha Haydna.

Pesma je osvojila sve društvene slojeve i kulture pa je za Božić 1914. godine čak, doduše nakratko, postala himna bratimljenja u rovovima Prvog svetskog rata.

"Tajna njezina uspjeha jest u tome što je ta veličanstvena pjesma začudno jednostavna i ona, baš kao što je to činio i Mozart, progovara svima razumljivim jezikom te se izdiže iznad svih religija", smatra  Nikolaus Erber, današnji župnik Oberndorfa.

Potvrda je njegovih reči i popularnost sela Oberndorfa za azijske turiste, koji se svake godine okupljaju na Božić u kapelici podignutoj na mestu nekadašnje crkve u kojoj je nastala Tiha noć.

"Oberndorf je tako postao ... mali Betlehem ove pesme", navodi župnik Erber. Replike kapele iz Oberndorfa podignute su i na drugim mestima u svetu, recimo u Michiganu na severu Sjedinjenih Država.

Danas se uobičajeno izvode samo prva, šesta i druga strofa Mohrove originalne pesme. Tihu noć su izvodili mnogi poznati pevači, pa su brojne interpretacije dostupne na Youtube-u, kao što su na internetu dostupni njeni prevodi na različite jezike. Kompletan tekst pesme na nemačkom, te nekoliko prevoda dostupni su vam ukoliko kliknete na priključene naslove.

Prilikom gostovanja u Salzburgu, pre pet godina, članovi subotičkog hora Pro musica posetili su i Oberndorf i obišli kapelu, ispred koje su i otpevali čuvenu pesmu. Fotografije kapele dobili smo od članice hora, Nagy Lívie. Koliko nam je poznato, postoji i grupna fotografija članova hora kod kapele, ali nismo uspeli da je nađemo. Ukoliko nam je neko ustupi, sa zadovoljstvom ćemo je postaviti uz ovaj tekst.

Stille Nacht

Tiha noć

Silent Night